Dat waren niet specifiek leden van deze winkelvereniging maar leden van de reeds daarvoor bestaande verbruikersvereniging “ EIGEN HULP “ district s’-Gravenhage.

Deze verbruikersverenigingen onder de naam van coöperatie ontstonden rond de helft van de negentiende eeuw naar het voorbeeld van Engeland waar in 1844 de eerste winkel op coöperatieve grondslag werd geopend.

Een coöperatie is eigenlijk een vereniging van consumenten met als doel de gezamenlijke inkoop van levensbehoeften waardoor ze meer controle hebben over kwaliteit en prijs.

Winkeliers rommelden een paar eeuwen terug maar wat aan met de prijzen en kwaliteit en de coöperatie was een van de middelen naar een beter bestaan.

En zo kwam het dat in 1878 ongeveer 250 leden van de verbruikersvereeniging “ EIGEN HULP “ district s’-Gravenhage het initiatief namen een eigen winkelvereeniging op te richten.

Het doel werd omschreven als “ aan hare leden onvervalschte levensbenodigdheden en waren van elken aard en goede hoedanigheid te verschaffen ”.

In het jaar van de opening kwam men tot 363 leden welke allen een entree betaalden van f 1,-- alsmede een bij het uittreden terug te verkrijgen inleggeld van F 30,--. De omzet over dat eerste jaar met één winkel bedroeg f 6.726,72……..

De s’-Gravenhaagsche winkelvereeniging zocht, in tegenstelling tot die in andere steden, haar leden duidelijk onder de welgestelden en in Den Haag was daar geen gebrek aan zodat EIGEN HULP zeer snel tot een groot bedrijf kon opbloeien.

Vijftig jaar later had men een miljoenenomzet en beschikte men over de hele stad verspreid (inclusief Rijswijk en Voorburg) over totaal 18 grote depots en filialen.

Tot 1940 beleefde men een ongekende groei en bloei waar in eerste instantie de tweede wereldoorlog een rem op zette maar ook na de oorlog zag men geen kans de spirit van daarvoor weer op te pakken.

De naoorlogse veranderingen in de handel waren zo intensief dat de eens grootste winkelvereniging van Den Haag begin vijftiger jaren echt in moeilijkheden begon te verkeren. Binnen 10 jaar zouden de eens zo succesvolle winkels een voor een verdwijnen en daarmee de hele naam uit het Haagse straatbeeld.

Naast de vraag hoe een zo groot bedrijf volledig ten gronde kon gaan is het natuurlijk ook bizar dat er in heel Den Haag geen spoortje van Eigen Hulp meer terug te vinden is…

Al die gebouwen en fraaie winkels zijn alleen nog maar op wat foto’s te bewonderen maar wellicht komt daar nog eens een echt boekwerkje van.

Het verhaal daarbij kan nog wel wat aanvulling gebruiken dus bijdragen op dat gebied, foto’s, documenten en dergelijke zijn daarom meer dan welkom bij ondergetekende.

Het zou mooi zijn daarmee deze verdwenen Haagse erfenis weer een beetje tot leven te brengen.

Den Haag,

Theo A. van Ewijk

th.a.vanewijk@wanadoo.nl